6 April 1871, Cornelis de Groot, Tokoh Penting “De Billiton Maatschappij” Mengundurkan Diri.
Akhmad Elvian DPMP., ECH 6 April 2026 1
Oleh Dato’ Akhmad Elvian, DPMP*)
Cornelis de Groot, adalah orang penting yang bersama J. F. den Dekker, tercatat menemukan potensi Timah di Pulau Belitung pada Tanggal 28 Juni 1851. Hasil Penelitian Cornelis de Groot, bersama J. F. den Dekker mematahkan hasil penelitian sebelumnya yang dilakukan oleh Dr. J. H. Croockewit, pada bulan Oktober 1850 yang menyimpulkan, bahwa deposit Timah di Belitung sedikit sehingga Timah di Belitung kemudian tidak dikelola oleh negara tetapi diserahkan pada pihak swasta, kepada G. C. R. Baron van Tuyll van Serooskerken, dan John F. Loudon serta pioner pioner lainnya.
Di samping itu Cornelis de Groot dalam bukunya, Herinneringen aan Blitong: historisch, lithologisch, mineralogisch, geographisch, geologisch en mijnbouwkundig, adalah orang yang mengusulkan penulisan atau toponimi “Billiton” dengan “Blitong” (atau Belitong) berdasarkan kebiasaan ucapan atau pelafalan oleh masyarakat setempat.
Dalam buku DE BILLITON MAATSCHAPPIJ GEDENKBOEK BILLITON 1852-1927 Halaman 6, ‘s-GRAVENHAGE MARTINUS NIJHOFF 1927, dijelaskan tentang sosok Cornelis de Groot (1817-1896), zich later ook noemende „De Groot van Embden” trad in 1833 als volontair in den krijgsdienst met de hoop op die wijze den officiersrang te bereiken. In 1840 nam hij ontslag uit den dienst, in welken hij tot opperwachtmeester was opgeklommen, omdat de gelegenheid om officier te worden, toen gesloten werd voor allen, die niet de Koninklijke Militaire Academie bezocht hadden. Hij nam zijn intrek bij zijn te Delft wonende ouders. Toen in 1843 in die stad de Kon. Academie tot opleiding van ingenieurs werd opgericht, gelukte het hem daar tot de studie te worden toegelaten, voornamelijk door den steun (ook financieelen) van den toenmaligen Prins van Oranje, beschermheer dier Academie. In 1846 behaalde De Groot het diploma van civiel-ingenieur; bij werd toen benoemd tot aspirant-ingenieur van den Waterstaat in Ned.-Indië en in die qualiteit tot oefening in de praktijk werkzaam gesteld in Zeeland en op de fabriek van Van Vlissingen te Amsterdam. Intusschen was er besloten een corps mijn-ingenieura voor N.-I. op te richten. Ten behoeve daarvan werd er een cursus aan de Delftsche Academie ingericht. De jongelui, die dezen cursus gevolgd hadden, werden naar Engeland gestuurd, om daar practisch in de mijnbouwkunde werkzaam te zijn. Men achtte hen te jong om aldaar zonder toezicht te zijn. Daarom werd De Groot, die inmiddels 30 jaar geworden was, aangewezen om de 4 a.s. mijn ingenieurs te begeleiden. De Groot, die uit den aard der zaak van het verblijf in Engeland geprofiteerd had, wist zich in 1850 tot ingenieur 2e klasse bij het mijnwezen in Ned.-Indië te doen benoemen. In 1861 werd hij tot hoofdingenieur bevorderd. Het grootste deel van den Indischen Archipel werd, voorzoover zulks toen mogelijk was, door hem bereisd. Na in Januari 1866 te zijn gepensionneerd, werd hij benoemd tot Vertegenwoordiger der Billiton Maatschappij, welke betrekking hij in 1871 neerlegde. Daarna deed hij nog tal van onderzoekingen, hem door particulieren opgedragen; o. a. maakte hij reizen naar Amerika en Afrika. Hij was steeds ijverig werkzaam in het belang van Indië en was o. a. Voorzitter van het In disch Genootschap.
Selanjutnya dalam buku yang sama pada halaman 29, dinyatakan bahwa pada tanggal 6 April 1871, De Groot mengundurkan diri sebagai Perwakilan Perusahaan.
Ia dapat menengok ke belakang dengan penuh kepuasan atas apa yang telah dicapainya selama lima tahun masa jabatannya. Harga pokok timah telah turun setengahnya; tingkat kematian para penambang pada saat kepergiannya adalah seperenam dari tingkat kematian tahun 1866.
De Groot telah mencapai hal ini melalui manajemen yang sangat sistematis dan terorganisir dengan baik, yang aturannya telah ia tetapkan dalam serangkaian surat edaran yang membahas detail terkecil.
Surat edaran ini terkadang tampak bertele-tele, namun memiliki keuntungan besar karena tidak terbuka untuk salah tafsir dan menunjukkan keahlian yang luar biasa di setiap bidang.

Sumber: DE BILLITON MAATSCHAPPIJ GEDENKBOEK BILLITON 1852-1927, ‘s-GRAVENHAGE MARTINUS NIJHOFF 1927, antara Halaman 24 dan halaman 25
*) Sejarawan dan Budayawan Penerima Anugerah Kebudayaan Indonesia.
Perusahaan: UFO777